توضيحات : ^*

كل جمعيت

كل جمعيت سرشماري شده حوزه سرشماري ^(**) تهران 1797429 نفر و جمعيت نسبي در هر كيلومتر مربع 2/253 نفر بود. در شهر تهران جمعا 1512082 نفر و در نقاط ديگري كه داراي 5000 جمعيت ^(***) يا بيشتر بودند 84195 نفر و در ساير نقاط واقع درحوزه سرشماري تهران كه كمتر از پنجهزار نفرجمعيت داشتند 200220 نفر و 932 نفر هم جزو جمعيتهاي متحرك كه در ايام سرشماري اتفاقا در حوزه سرشماري تهران توقف داشتند سرشماري شدند.

جدول شماره 1 كل جمعيت را بتفكيك تعداد مردان و زنان مقيم شهر تهران و نقاط ديگر كه داراي 5000 يا بيشتر جمعيت بودند همچنين جمعيت ساير آباديهاي مسكون حوزه سرشماري را نشان ميدهد.

بعضي از مشخصات اوضاع عمومي دهات

از 660 ده واقع در حوزه سرشماري تهران 235 ده داراي شوراي ده و 176 ده داراي مدرسه دولتي يا ملي و فقط 29 ده يا 4/4 درصد از مجموع دهات داراي درمانگاه يا مؤسسات بهداشتي ديگر بودند.

259 ده مسجد داشتند و 385 ده داراي گرمابه عمومي بودند در 310 ده يك يا چند راديو وجود داشت در 79 درصد از دهات قسمتي يا همه زمينها اربابي يعني متعلق بمالكين غيرمقيم و تنها در 29 درصد دهات قسمتي يا همه از زمينها متعلق بمالكين مقيم بود.

اين اطلاعات در جدول شماره 2 مفصلاً نشان داده شده است.

_* ـ مناسب آنستكه براي فهم صحيح اين توضيحات در مندرجات صفحات مربوط به تعاريف كه بعد از توضيحات آمده است دقت شود.

_** ـ براي انجام سرشماري عمومي تمام كشور به 114 حوزه سرشماري تقسيم شد كه حوزه سرشماري تهران يكي از آنهاست. حدود اين حوزه سرشماري با حدود شهرستان تهران مطابقت داشته است.

_*** ـ نقاطيكه داراي 5000 نفر جمعيت يا بيشتر است شامل تجريش ـ شهرري ـ قلهك و زرگنده ـ كوي سيمان ـ رستم آباد ـ ورامين ميشود.

سن و جنسيت

در كل حوزه سرشماري 951167 نفر مرد و فقط 846262 نفر زن وجود داشتند در تمام نقاط حوزه سرشماري عده مردان از زنان بيشتر بود مگر در 204 ده كوچك كه در 30 ده از آن تعداد مرد و زن مساوي و در 174 ده بقيه تعداد زنان بيشتر از مردان بود. ازدياد مردان نسبت به زنان بيشتر در سنين پائين ديده ميشد و در سنين از 65 ساله ببالا غالباً تعداد زنان از مردان تجاوز ميكرد.

دراكثر نقاط حوزه سرشماري تهران ميانه سني مردان از زنان بيشتر بود. در كل حوزه سرشماري تهران براي مردان ميانه سني 22 سال و براي زنان 21 سال و براي مردان و زنان با هم 21 سال و در شهر تهران اين ميانه سني تقريباً 22 سال بود.

جدول شماره3 جمعكل نفوس حوزه سرشماري تهران را كه برحسب سن و جنسيت طبقهبندي شدهاند نشان ميدهد. اين جدول حاوي اطلاعات مشابهي براي شهر تهران ـ تجريش ـ شهرري ـ قلهك ـ كوي سيمان ـ رستمآباد ـ ورامين و بقيه نقاط حوزه سرشماري تهران است.

وضع زناشوئي

در جمعيت 15 ساله ببالاي تمام نقاط حوزه سرشماري تهران نسبت زنان داراي همسر بيش از مردان داراي همسر بود.

در كل حوزه اين نسبت براي زنان درحدود 67 درصد و براي مردان درحدود 61 درصد بود. ساير نسبتهاي وضع زناشوئي در حوزه سرشماري تهران عبارت بود از زنان بيوه 17 درصد، زنان بيهمسر در اثر طلاق 4 درصد و زنانيكه اصلاً ازدواج نكرده بودند 12 درصد و در ميان مردان از 15 ساله ببالاي بدون همسر 1 درصد همسرشان فوت شده 1 درصد همسرشان را طلاق داده و 37 درصد بقيه اصلاً ازدواج نكرده بودند.

درگروه سني 15 تا 24 ساله 65 درصد از زنان داراي همسر بودند درصورتيكه فقط 13 درصد از مردان همسر داشتند. از طرف ديگر درگروه سني 45 ساله ببالا 55 درصد از زنان بيوه بودند در حاليكه فقط 5 درصد از مردان همسرشان فوت شده بود و اين اختلاف اين حقيقت را ميرساند كه بطورمتوسط سن شوهر زيادتر از سن همسر او است.

جدول شماره 4 وضع زناشوئي جمعيت 15 ساله ببالا را برحسب سن و جنسيت درحوزه سرشماري تهران نشان ميدهد و حاوي اطلاعات مشابه براي شهر تهران ـ تجريش ـ شهرري ـ قلهك ـ كوي سيمان ـ رستمآباد ـ ورامين و بقيه نقاط حوزه سرشماري تهران ميباشد.

سواد

درتمام نقاط حوزه سرشماري تهران نسبت مردان باسواد بطور قابل ملاحظهاي از زنان باسواد بيشتر بود. پنجاه و دو درصد از مردان و 33 درصد از زنان 10 ساله ببالا قادر بخواندن و نوشتن بودند.

نسبت افراد باسواد در شهر تهران 46 درصد و درنقاطي كه جمعيت آن بيش از 5000 بود 43 درصد درحاليكه در نقاط داراي كمتر از 5000 نفر جمعيت فقط 19 درصد قادر بخواندن و نوشتن بودند. افزايش امكانات تحصيلي در سالهاي اخير مخصوصاً براي بانوان از اينجا معلوم ميشود كه نسبت افراد باسواد در بين خردسالان بيش از بزرگسالان است.

در حوزه سرشماري تهران بين افراد كمتر از 20 سال 64 درصد و بين افراد20 ساله ببالا 35 درصد باسواد بودند. پيشرفتهاي اخير در باسواد كردن زنان درموقع مقايسه نسبت زنان جوان باسواد به زنان مسن باسواد بخوبي مشهود ميشود چنانكه 58 درصد از زنان 10 تا 19 ساله و فقط 12 درصد از زنان 45 سالا ببالا باسواد بودند. در ميان مردان 15-19 ساله 69 درصد و بين مردان 45 ساله ببالا 37 درصد باسواد وجود داشت.

جدول شماره 5 وضع سواد جمعيت حوزه سرشماري تهران را كه برحسب سن و جنسيت طبقهبندي شده است نشان ميدهد و حاوي اطلاعات مشابه براي شهر تهران ـ تجريش ـ شهرري ـ قلهك ـ كوي سيمان ـ رستمآباد ـ ورامين و بقيه نقاط حوزه سرشماري تهران ميباشد.

تحصيلات

ازجمعيت 10 ساله ببالا 36 درصد دركل حوزه سرشماري و 39 درصد در شهر تهران يك يا چند سال از تحصيلات رسمي را تكميل نموده بودند. درحدود 24 درصد درحوزه سرشماري و 26 درصد درخود شهر تحصيلات ابتدائي^(*) را بپايان رسانده بودند. نسبت افراديكه تحصيلات بيشتري داشتند در شهر تهران تقريبا برابر بود با افراديكه تحصيلات مشابه در تمام حوزه سرشماري داشتند يعني 4 درصد تحصيلات متوسطه و در حدود 1 درصد سه سال يا بيشتر دوره دانشكدهها را طي كرده بودند.

امكانات تحصيلي براي مردان بطور قابل توجهي بيشتر از زنان بوده است و اين موضوع ازمقايسه نسبت مردان به زنانيكه يك يا چند سال مدرسه ديدهاند بخوبي مشهود ميشود نسبت كسانيكه يك ياچند سال تحصيل رسمي دارند عبارت است از 43 درصد براي مردان و 29 درصد براي زنان ليكن ميانه سالهاي تحصيلي براي مردان و زنان تقريباً برابر و عبارت بود از 5/6 سال.

جدول شماره 6 آخرين مدرك تحصيلي جمعيت ده ساله ببالا را در حوزه سرشماري و شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري تهران برحسب سن و جنسيت نشان ميدهد.

_* ـ كسانيكه مدرك يكي از كلاسهاي متوسطه يا دانشكده را داشتند مسلماً دوره ابتدائي را تمام كرده و در اينجا جزو آن عده از كساني حساب شدهاند كه مدرسه ابتدائي را تمام كردهاند.

مذهب

نود و سه درصد افراد حوزه سرشماريتهران مسلمان بودند و در شهر تهران اين نسبت 92 درصد بود كه باقيمانده آن شامل مسيحيان ـ زرتشتيان ـ كليميها و ساير مذاهب ميباشد.

فزوني مردان نسبت بزنان در بين مسلمانان و زرتشتيان بيش از ساير مذاهب بود.

جدول شماره7 وضع مذهب جمعيت حوزه سرشماري و شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري تهران را كه برحسب جنسيت طبقهبندي شده نشان ميدهد.

محل تولد

نصف بيشتر (54 درصد) از كساني كه در حوزه سرشماري تهران مقيم بودند در داخل حوزه مزبور و 4 درصد در شهرستانهاي مجاور و بيش از 40 درصد در قسمتهاي ديگر ايران و تنها 1 درصد درخارج از ايران متولد شده بودند.

جمعيت متولد درخارج از حوزه سرشماري تهران 830654 نفر بود كه از آن عده 94 هزار نفر در تبريز و 78 هزار نفر در اراك و 53 هزار نفر در اردبيل و 51 هزار نفر در اصفهان و 49 هزار نفر در همدان و 48 هزار نفر در قزوين و بقيه متولدين سايرشهرستانها يا كشورهاي خارجي بودند.

از متولدين در خارج از كشور بيش ازهمه (11 هزار نفر) متولدين روسيه و (5 هزار نفر) متولدين عراق عرب و (هزاروپانصد نفر) متولدين كشورهاي متحد آمريكا بودند.

بيست و دو هزار نفر از متولدين درخارج از كشور مقيم شهر تهران و فقط دو هزار نفر در بقيه نقاط حوزه سرشماري مقيم بودند.

در سنين بين 25 و 44 از هر سه نفر فقط يكنفر (35 درصد) مقيم در حوزه سرشماري تهران در داخل حوزه مزبور متولد شده بود. در شهر تهران اين نسبت 30 درصد و بقيه نقاط حوزه مزبور 60 درصد بود. در ساير سنين نسبت آنهائي كه در حوزه سرشماري تهران متولد شده و اقامت داشتند بيشتر بود.

جدول شماره 8 ساكنين حوزه سرشماري تهران را برحسب شهرستان و كشور محل تولد نشان ميدهد.

جدول شماره 9 حاكي از اطلاعات مزبور است بتفكيك سن دركل حوزه سرشماري و شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري تهران.

شاغلين و بيكاران

هفتاد و پنج درصد يا 529 هزارنفر از مردان ده ساله ببالا ساكن حوزه سرشماري تهران بكار اشتغال داشتند. درشهرتهران 75 درصد يا 443 هزارنفر از مردان بكار مشغول بودند. از تمام مردان بين 25 تا 54 ساله 95 درصد بكار اشتغال داشتند و اين رقم بزرگترين نسبت مردان شاغل بكار درسنين مختلف است.

نسبت مردان در جستجوي كار در تمام حوزه سرشماري و در شهر تهران 4 درصد و نسبت مردان غيرفعال درحدود 21 درصد بود كه اكثريت آنها را درسنين پائين محصلين تشكيل ميدادند.

دربين زنان از ده ساله ببالا كه درحوزه سرشماري تهران سكونت داشتند 76 درصد خانهدار و 9 درصد مشغول بكار و كمتر از 1 درصد درجستجوي كار بودند. هرچه سن زنان به گروه سني 45 تا 54 ساله نزديكتر ميشد نسبت شاغل بكار نيز زيادتر ميگرديد و اين افزايش تا حدودي معلول افزايش عده بيوه زناني است كه در سنين بالا بيشتر بوده و ناچار بايد متكفل مخارج خود باشند.

جدول شماره 10 وضع فعاليت اقتصادي جمعيت از ده ساله ببالا را از لحاظ سن و جنسيت در حوزه سرشماري و شهر تهران و بقيه نقاط حوزه مزبور نشان ميدهد.

وضع اشتغال

درحوزه سرشماري تهران جمعاً تعداد 581 هزار نفر از افراد ده ساله ببالا اظهار كردهاند كه بكارهاي سودمند انتفاعي اشتغال دارند. از اينگروه شاغلين 56 درصد براي كارفرمايان غيردولتي كار ميكردند (مزدبگيران) و 22 درصد مستخدم دولت و 2 درصد كارفرما بودند كه يك ياچند نفر كارگر در استخدام داشتند و 18 درصد عهدهدار انجام كار خود بودند بدون اينكه كارگري در استخدام داشته باشند و كمتر از يك درصد كارگر خانوادگي بودند كه بدون دريافت مزدي دركارگاههائي كه تعلق بخانواده خودشان داشت كار ميكردند.

شغل

سي و چهار درصد از مردان شاغل بكار حوزه سرشماري در حرفههاي صنعتي و 15 درصد در فروشندگي و كارهاي مشابه آن و 13 درصد در امور خدمات (سرويسها) و 11 درصد در امور اداري و دفتري و 8 درصد در امور كشاورزي و 19 درصد بقيه بكارهاي گوناگون ديگر از قبيل مشاغل مربوط به حمل و نقل و مشاغل حرفهاي و فني و استخراج معادن و غيره مشغول بودند.

شصت و دو درصد از زنان شاغل بكار در امور خدمات (سرويسها) و 16 درصد در مشاغل حرفهاي و 12 درصد در پيشههاي صنعتي و مشاغل وابسته بآن و 10 درصد بقيه بكارهاي ديگر اشتغال داشتند.

در ميان زنان و مردان شاغل بكار عدهايكه در امور خدمات (سرويسها) كار ميكردند جوانتر از آنهائي بودند كه اشتغال بكارهاي ديگر داشتند. سن مردان و زنان شاغل بكار در اموري كه مستلزم تعليمات و تجربيات بيشتري بود مانند مشاغل حرفهاي و فني و اداري بيش از سن افرادي است كه بكارهاي ديگر اشتغال داشتند.

جدول شماره 11 مشاغل عمده را برحسب سن و جنسيت در جمعيت شاغل بكار از ده ساله ببالا در حوزه سرشماري تهران شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري مزبور نشان ميدهد.

جدول شماره 12 حاوي طبقات مختلف مشاغل است با جزئيات بيشتر برحسب جنسيت و نوع اشتغال درجمعيت شاغل بكار از ده ساله ببالاي حوزه سرشماري و شهر تهران.

صنعت

سي و دو درصد شاغلين بكار در امور خدمات (سرويسها) و 22 درصد در صنايع توليدي و نوسازي و 15 درصد در تجارت و 11 درصد در امور ساختماني و 8 درصد در كشاورزي و 12 درصد بقيه در حمل و نقل و ارتباطات و در ساير امور صنعتي بكار مشغول بودند. اين نسبتها بين شهر تهران و بقيه نقاط حوزه سرشماري مزبور مختلف بود. بخصوص از لحاظ امور صنعتي و توليدي و نوسازي و كشاورزي.

در شهر تهران 23 درصد در كار توليدي و نوسازي و فقط 2 درصد بامور كشاورزي اشتغال داشتند درحاليكه در بقيه نقاط حوزه اين ارقام براي كارهاي توليدي 14 درصد و براي امور كشاورزي 41 درصد بود.

جدول شماره 13 رشتههاي اصلي صنايع جمعيت شاغل بكار از ده ساله ببالا را در حوزه سرشماري شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري تهران برحسب سن و جنسيت نشان ميدهد.

جدولشماره 14 شامل جزئيات بيشتري درباره طبقات فعاليت صنعتي شاغل بكار بتفكيك جنسيت و نوع اشتغال براي حوزه سرشماري و شهر تهران است.

خانوارها

خانوارهاي سرشماري شده دراين حوزه 394242 خانوار بودند كه از اين عده 333438 خانوار در شهر تهران و 60804 خانوار در بقيه نقاط حوزه مزبور سرشماري شده بودند. ميانه نفرات خانوار در شهر و حوزه سرشماري تهران 1/4 نفر بود. شانزده درصد خانوارهاي حوزه سرشماري تهران اظهار كرده بودند كه هيچيك از افراد خانوار آنها شاغل بكار نيست و 61 درصد اظهار كرده بودند كه فقط يكنفر شاغل بكار در بين افراد خانوار وجود دارد و 23 درصد بقيه اظهار كرده بودند كه 2 يا چند نفر از افراد خانوار آنها بكار اشتغال دارند.

در 33 درصد خانوارهاي حوزه سرشماري فقط يك نفر باسواد بود و در 39 درصد خانوارها دو يا چند نفر و در 28 درصد بقيه خانوارها كسي قادر بخواندن و نوشتن نبود.

جدول شماره15خانوارهاي حوزه سرشماري شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري تهران را بتفكيك تعداد نفرات و عده باسواد درخانوار نشان ميدهد.

جدول شماره 16حاوي طبقهبندي خانوارها برحسب نفرات آنها و تعداد افراد شاغل بكار درهرخانوار است.

صنايع خانگي

فقط 1174 خانوار از 394 هزار خانوار حوزه سرشماري تهران اظهار كردند كه براي دريافت مزد يا استفاده شخصي بساختن و توليد بعضي صنايع خانگي در داخل خانه اشتغال دارند.

دراين خانوارها 1201 كارگاه صنايع خانگي وجود داشت كه از اين تعداد 998 كارگاه در داخل شهر تهران بود.

مهمترين اين صنايع در شهر تهران نخريسي و پارچهبافي و در خارج شهر تهران قاليبافي بود.

جدول شماره 17 نوع صنايع خانگي حوزه سرشماري و شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري را نشان ميدهد.

نوع ساختمان و وضع تصرف

تقريباً 44 درصد از واحدهاي مسكوني در حوزه سرشماري و 48 درصد در شهر تهران از آجر ساخته شده بود. واحدهاي مسكوني ساخته شده از مخلوط آجر و خشت يا خشت تنها در حوزه سرشماري 49 درصد و در شهر تهران 46 درصد بود. چند درصد باقيمانده از واحدهاي مسكوني از مصالحي مانند گل ـ سنگ و ديگر انواع ساخته شده بود. سي و چهار درصد ساكنين حوزه سرشماري اظهار كرده بودند كه مالك منزل مسكوني خود هستند. 47 درصد اظهار كرده بودند كه در منازل اجارهاي ساكن ميباشند و 15 درصد اظهار كرده بودند كه در منازلي سكونت دارند كه متعلق به خودشان نيست و در عين حال اجاره هم نميپردازند.

بيش از نيمي از خانوارهاي شهر تهران (52 درصد) اجارهنشين بودند درصورتيكه در بقيه نقاط حوزه سرشماري فقط 18 درصد در منازل اجارهاي زندگي ميكردند.

در حوزه سرشماري تهران نسبت مالكين ساكن خانههاي سنگي بيش از نسبت مالكين ساكن در انواع ديگر واحدهاي مسكوني بود. در شهر تهران 45 درصد و در بقيه نقاط حوزه سرشماري 72 درصد از منازلي كه از سنگ ساخته شده بود بوسيله خود مالك اشغال شده بود.

جدول شماره 18 ساختمان و وضع تصرف واحدهاي مسكوني را در حوزه سرشماري شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري تهران را نشان ميدهد.